Từ khi AI xuất hiện, 2 chữ này được nhắc đến nhiều hơn bao giờ hết. Chỉ có điều, ít ai bóc tách rõ ý nghĩa của chúng. Lâu lâu, trong bài báo này hoặc bài chia sẻ của anh kia, bạn sẽ thấy 2 chữ này xuất hiện, nhưng có thể bạn chưa hình dung rõ chúng là gì.
Bài này, Lãng sẽ hướng dẫn để bạn hiểu và phân biệt rõ hơn.
HIỆU QUẢ, HIỆU SUẤT LÀ GÌ?
Lãng đã check nhiều lần với AI, và cũng đã tra Cambridge để đảm bảo chính xác nhất. Sau đây là định nghĩa:
– Hiệu quả (Effectiveness): “the ability to be successful and produce the intended results” (khả năng thành công và đạt được kết quả mong muốn).
– Hiệu suất (Efficiency): “the quality of achieving the largest amount of useful work using as little energy, fuel, effort, etc. as possible” (khả năng đạt được lượng công việc lớn nhất với ít nguồn lực nhất”
Bạn sẽ thấy sự khác biệt rõ:
– Hiệu quả: không quan trọng việc nguồn lực nhiều hay ít, chỉ quan trọng việc hoàn thành mục tiêu thôi.
– Hiệu suất: tập trung vào mối quan hệ giữa nguồn lực và kết quả.
Nếu đặt mục tiêu là chạy marathon mà sức khoẻ bạn đang yếu, thì:
– Hiệu quả: không quan tâm bạn đang khoẻ hay yếu, chỉ quan tâm việc bạn hoàn thành được bao nhiêu % chặng marathon
– Hiệu suất: liệu cơm gắp mắm, ráng cố gắng hết mức có thể nhưng trong tầm sức khoẻ.
TẠI SAO CHÚNG TA PHẢI PHÂN BIỆT 2 KHÁI NIỆM NÀY?
Vì khi bạn phân biệt rõ giữa hiệu quả và hiệu suất, bạn sẽ hiểu mình đang ở đâu và phát triển/cải thiện cho đúng.
– Hiệu quả cao x Hiệu suất cao: bạn quá tốt, quá giỏi, tiếp tục phát huy
– Hiệu quả cao x Hiệu suất thấp: bạn đi đúng hướng rồi nhưng làm còn chậm, chưa tối ưu nguồn lực. Đây là lúc bạn phải tìm 7749 công cụ, đặc biệt là AI để kéo hiệu suất bạn lên
– Hiệu quả thấp x Hiệu suất cao: bạn làm quá trời hiệu suất, đạt quá trời thành quả nhưng tiếc quá, bạn xác định sai hướng đi từ đầu. Giờ là lúc bạn đi chậm lại để xác định lại hướng đi cho đúng. Hoặc, có thể bạn đang đi đúng hướng, mà đo lường sai chăng?!
– Hiệu quả thấp x Hiệu suất thấp: ôi thôi chết… Bạn hãy chọn đúng việc để làm trước, rồi làm nhanh chậm tính sau.
AI SẼ HỖ TRỢ ĐƯỢC GÌ CHO BẠN?
Khi vẽ ra ma trận Hiệu quả x Hiệu suất này, bạn sẽ thấy AI phần lớn giúp bạn tăng hiệu suất nhiều hơn, vì nó giúp bạn làm mọi thứ nhanh hơn, ít tốn công sức hơn. AI không nói với bạn “Ê việc này tao làm tốt lắm, nhưng không phải là việc mày cần đâu, nên tao không làm”, mà nó sẽ làm đúng theo lệnh của bạn. Tuy nhiên, cũng sẽ có những trường hợp AI giúp bạn tăng hiệu quả, đó là khi AI gợi ý và giúp bạn đưa ra những quyết định, hướng đi chính xác hơn. Tóm gọn lại để bạn dễ nhớ: – Hiệu quả: Làm ĐÚNG VIỆC (WHY) – Hiệu suất: Làm việc ĐÚNG CÁCH (HOW) Bạn có thể đọc cuốn “First thing first – Tư duy tối ưu” của Stephen Covey để tìm hiểu sâu hơn về 2 khái niệm này
