Lãng vừa xem một video của CNBC về tác động của AI lên người đi làm, và thấy rõ con đường thăng tiến của người trẻ đang ngày càng khó nhằn hơn.

AI đang khiến cái cầu thang ấy mất dần đi một vài bậc, khiến cho khoảng cách giữa các bậc thanh ngày càng rộng hơn, vã dĩ nhiên khó leo hơn rất nhiều.

CNBC chỉ ra: Những công việc đơn giản, bước đệm đang dần biến mất. Những vị trí này vốn dành cho người mới vào nghề, nơi bạn được làm sai, được sửa lại, được đồng nghiệp nhiều kinh nghiệm hơn… giờ đang bị AI cướp đi.

Khi đi làm, on-the-job training là cách học phổ biến nhất. Bạn bắt đầu từ việc nhỏ, rồi quan sát cách đồng nghiệp xử lý tình huống thật, rồi từng chút một bạn học được những thứ không có trong sách. Khi AI xử lý luôn các việc nhỏ này, khoảng cách giữa người mới và người cũ ngày càng xa hơn.

Chúng ta không có lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận trước những viễn cảnh này, và chủ động thích nghi với nó.

May be an image of text that says '300k Announced job cuts 250k CNBC 200k 150k 300 100k 250k 50k 200k 150k 0— o Jan. 2025 Feb. 100k Mar. Apr. May 50k June July Aug. Sep. 0 Gray&Christmas . of 2025, as generative AI and economic tightening Subacribe'

Dưới đây là những thứ Lãng nghĩ người trẻ cần chuẩn bị để trụ thật vững trước sóng thần AI:

1. HỌC CÁCH HỌC, KHÔNG HỌC CHỈ ĐỂ BIẾT
Kỹ năng thu nạp nhanh và chuyển hóa thành hành động sẽ quan trọng hơn bằng cấp hay số năm kinh nghiệm. Bạn phải học nhiều hơn, nên việc biết cách chọn lọc những cái cần thiết, hệ thống hoá cách học là điều rất quan trọng.

2. RÈN NĂNG LỰC RA QUYẾT ĐỊNH
AI mô phỏng được câu trả lời, nhưng nó sẽ không có trải nghiệm sống, tư duy và khả năng am hiểu bối cảnh như con người. Quyết định tốt hay không, vẫn là phần của bạn, phải học hỏi và thực hành không ngừng.

3. XEM AI LÀ CỘNG SỰ, THAY VÌ MỐI ĐE DOẠ
Người dùng AI tốt sẽ vượt người giỏi nhưng không dùng AI. Đây là bài toán của tư duy, không phải công cụ. AI chỉ phát huy được sức mạnh khi nó được kết hợp hài hoà với hooman.

4. TƯ DUY HỆ THỐNG ĐỂ NHÌN ĐƯỢC BỨC TRANH LỚN
Bạn hãy bỏ tư duy “tôi chỉ làm tốt việc của tôi, ngoài việc đó tôi không quan tâm” đi. Không chỉ làm tốt 1 task, bạn phải hiểu task đó nằm ở đâu trong dòng chảy vận hành của doanh nghiệp.

5. RÈN NHỮNG KỸ NĂNG VỀ EQ
AI hỗ trợ công việc, nhưng con người vẫn phải kết nối với con người. Những kỹ năng tương tác với con người, thiên về cảm xúc như giao tiếp, đồng cảm, ảnh hưởng,… sẽ là những lợi thế cạnh tranh cho bạn trước làn sóng AI, vì đó là những thứ chỉ con người làm được.